فیفا (FIFA) که امروزه با نام EA Sports FC شناخته میشود، با بهرهگیری از لایسنسهای رسمی تمام لیگهای معتبر، گرافیک پیشرفته، اتمسفر واقعی استادیومها و حالتهای پرطرفدار مثل آلتیمیت تیم (Ultimate Team)، یک تجربه بصری جامع ارائه میدهد. در مقابل، سری PES که اکنون eFootball نام دارد، تمرکز اصلی خود را روی فیزیک واقعگرایانه توپ، سنگینی حرکات بازیکنان و تاکتیکهای تیمی گذاشته است. اگر به دنبال تنوع گسترده تیمها، سرعت بالا و جذابیت بصری هستید، محصول الکترونیک آرتز (Electronic Arts) انتخاب شماست، اما اگر شبیهسازی دقیق حرکات در زمین و پاسکاریهای حسابشده برایتان اولویت دارد، ساخته کونامی (Konami) میتواند بیشتر رضایت شما را جلب کند.
درباره FUT ۲۷ اینجا بخوانید: بزرگترین بازطراحی سالهای اخیر آلتیمیت تیم در EA FC ۲۷
در ادامه قصد داریم تا یک بار برای همیشه به این جنگ خاتمه دهیم که بالاخره FIFA یا PES؟، کدامیک بهتر است؟، و هردو عنوان را از نظر فنی بررسی میکنیم تا به درک بهتری از این برسیم که کدام یک از این دو عنوان و رقیب ورزشی الکترونیک برای ما مناسبتر است؟
در فرهنگ لغات گیمری نوبستیک بخوانید: اصطلاحات بازیهای ورزشی و ورزش الکترونیک
ریشهها و سیر تکاملی: از مستطیل سبز پیکسلی تا واقعیت مجازی
الکترونیک آرتز در سال ۱۹۹۳ با عرضه بازی FIFA International Soccer قدم بزرگی در شبیهسازی ورزش فوتبال برداشت. این شرکت خیلی زود متوجه شد که داشتن نام واقعی بازیکنان و تیمها چه تاثیر بزرگی روی مخاطب میگذارد و با امضای قراردادهای انحصاری، سالها بر بازار سلطه داشت. این روند صعودی ادامه پیدا کرد تا اینکه به دلیل پایان قرارداد با فدراسیون جهانی فوتبال (FIFA)، این سری از نسخه ۲۰۲۴ با تغییر نامی تاریخی به EA Sports FC ریبرند شد. این تغییر فقط در نام بود و ساختار موفق بازی بدون افت کیفیت مسیر خود را ادامه داد.

از سوی دیگر؛ شرکت ژاپنی کونامی با سری International Superstar Soccer (ISS) در اواسط دهه نود میلادی وارد رقابت شد. این عنوان بعدها با نامهای Winning Eleven و Pro Evolution Soccer (PES) توانست در دوران طلایی پلیاستیشن ۲؛ مخصوصاً با شاهکاری مثل PES ۶ قلب گیمرها را تسخیر کند. کونامی همیشه با محدودیت حق استفاده از نام واقعی تیمها دست و پنجه نرم میکرد، اما با ارائه گیمپلی نرم و روانی که داشت، توانست این نقطه ضعف را پوشش دهد. بر اساس اعلام رسمی کونامی در ژوئیه ۲۰۲۱، نام PES برای همیشه کنار گذاشته شد و بازی با عنوان eFootball و مدل رایگان (Free-to-Play) منتشر شد. امروز این بازی با وجود نقدهای اولیه، و بروزرسانیهای مستمر جایگاه پایداری بین طرفداران خودش دارد.
گیمپلی و فیزیک توپ: شبیهساز در برابر آرکید متمایل به واقعیت
بررسی بازخوردها در انجمنهای معتبر گیمینگ نشان میدهد که تفاوت اصلی این دو بازی در احساسی است که هنگام در دست گرفتن کنترلر به شما منتقل میکنند. موتور بازیسازی eFootball طوری طراحی شده که وزن بازیکنان و توپ را به خوبی حس میکنید. دویدنهای ناگهانی، چرخشها و ارسال پاسها نیازمند زمانبندی و موقعیتگیری دقیق هستند. این بازی به شما اجازه نمیدهد صرفاً با نگه داشتن دکمه سرعت از سد مدافعان عبور کنید، بلکه باید با بازیسازی منطقی و استفاده از فضاهای خالی به گل برسید.
مجموعه EA Sports FC رویکرد کمی متفاوتی دارد. با معرفی تکنولوژی هایپرموشن (HyperMotion) در EA Sports FC ۲۰۲۲، صدها انیمیشن روان و واقعگرایانه به بازی تزریق شده است. این بازی همچنان رگههایی از سبک آرکید را حفظ کرده تا ریتم بازی سریعتر و پرگلتر باشد. همچنین واکنشگرایی سریع بازیکنان به دستورات، اجرای روان مهارتهای فردی (Skill Moves) و سرعت انتقال توپ از دفاع به حمله در این عنوان بسیار بالاست.

هیچکدام از این دو سبک برتر از دیگری نیستند؛ یکی صبر و تاکتیک را میطلبد و دیگری مهارتهای فردی و واکنشهای سریع را پاداش میدهد.
لایسنسها، گرافیک و حالتهای بازی: جنگ بیرون از زمین
وقتی صحبت از ارائه یک پکیج کامل تلویزیونی میشود، الکترونیک آرتز رقیبی ندارد. دسترسی به معتبرترین لیگهای جهان از جمله لیگ برتر انگلیس (Premier League)، لالیگا (La Liga) و بوندسلیگا (Bundesliga) در کنار شبیهسازی دقیق صدها استادیوم و چهره مربیان، اتمسفر واقعی خلق میکند. حالتهای بازی متنوعی مانند کریر مود (Career Mode) و از همه مهمتر، بخش پولساز و محبوب آلتیمیت تیم (Ultimate Team)، بازیکنان را برای ماهها درگیر خود نگه میدارند. رابط کاربری جذاب و موسیقیهای متن لایسنس شده، تجربه کاربری را به بالاترین سطح ممکن میرسانند.

در مقابل، کونامی با eFootball مسیر دسترسیپذیری را انتخاب کرده است. رایگان بودن بازی باعث شده تا هر فردی روی کنسول، رایانههای شخصی یا حتی گوشیهای هوشمند بتواند به راحتی وارد دنیای بازی شود و از قابلیت کراسپلی (Cross-play) لذت ببرد. با وجود ضعف همیشگی در تعداد لایسنسها، کونامی با بستن قراردادهای انحصاری با باشگاههای خاص، توانسته چهرهها و استادیومهای این تیمها را با کیفیت بسیار بالا شبیهسازی کند. بخش Dream Team هم در این بازی، نسخه معادل آلتیمیت تیم در عنوان رقیب است که با سیستم پیشرفت منصفانهتری تلاش میکند تا بازیکنان را بدون نیاز به هزینههای سنگین، به رقابتهای آنلاین علاقهمند نگه دارد.
نتیجه
هر دو بازی فلسفههای متفاوتی در طراحی دارند. الکترونیک آرتز با سرمایهگذاری عظیم روی حق امتیازها، استادیومها و حالتهای رقابتی، کاملترین بسته سرگرمی فوتبالی را ارائه میدهد، و کونامی با مدل رایگان و تمرکز روی پایههای گیمپلی، فیزیک توپ و هوش مصنوعی بازیکنان، یک شبیهساز خالصتر ارائه میکند.

برنده واقعی این رقابت، شما هستید. سلیقه شما در نحوه کنترل بازیکنان، میزان اهمیت لایسنسها و انتظاری که از یک مسابقه مجازی دارید، تعیینکننده برنده این جنگ است. هر دو بازی در جایگاه خود محصولات ارزشمندی هستند و پاسخ به این سوال که “کدام عنوان برای من بهتر است؟” چیزی جز شناخت دقیق “نیازهای من” از یک بازی فوتبالی نیست.


